BIOANIZTASUNETIK

Kalean pasiatzen nindoala oartu ninzten, zelako zakur mota (eta zakur kaka) pilla zeuden: handi, txiki, iletsu, ilegabe, polit eta itsusiak. Zakurra (Canis familiaris), gizakiaren (Homo sapiens)lagunik oberenak non ote du jatorria? Hainbeste zakur motek, arbaso amankomuna ote dute? Zergatik diogu zakur “arraza” eta ez “espeziea”?

Zakurra orain 20.000-10.000 urte inguru banatu zen bere ahaide basatitik, otsotik (Canis lupus). Banaketa honen arrazoia dirudienez, gizakia izan zen, otsokumeak etxean hartu eta ezitzen hasi zenean. Dirudienez etxekotzat hartu ziren otso-zakur hoietatik ordea, aukeraketa bat egin zuen gizakiak: txikiena, pottoloena, lasaiena… “etxera eramateko otsoa”. Modu honetara, zenbait ezaugarri gailendu ziren, basatitasunak (hortz handiak, begirada bildurgarria…) alde batera utziz eta etxekotasunak (leialtasuna, aurpegi moñoñoa…) aukeratuz.

Irudia: mimaskot.googlepages.com

Eta urteen poderioz… artxila mortxila! Lehen zakur “arrazak”, hauetatik ere ezaugarriak aukeratuko ziren, zakurrak giza taldean zuen funtzioaren arabera (ardiak zaindu, etxeko zaintza, haurren jostailua…) eta berriro “arraza” gehiago eta ezberdinagoak sortuz, gaur egun arte.

Baina zakur arrazak daude, ez espezieak. Arrazoia? Zakur arrazak elkarren artean ugal daitezke eta “mestizoak” sortu (edo jendeak dioen bezala “milpolbos-ak”, zakur espezieak balira ez litzateke mestizajerik sortuko.

Beraz ez arritu zuen zakurra illargiari ulu egiten badio… bizitzaren historian, atzo arte otsoa baitzen…

Ur satorra edo Desman pirinearra (Galemys pyrenaicus), lurreko satorraren ahaide urtarra dugu. Esan genezake, Kantauri isurialdeko ugaztun emblematikoena dugula: txikia, iletsua, sudur luze sentikorra eta bibote luzeekin. Urari zuzenean loturik dago, ia guztiz urtarra da, baina zoritxarrez ur oso garbi eta oxigenatuak ditu atsegin eta gaur egungo uren kalitatea… ejem!

Irudia: images.encarta.msn.com

Arrazoi honengatik, gainbera datorren espeziea da, ia ez da alerik topatzen eta gauzak horrela, animalitxo honek ere (beste askoren artean) bere azken atsa emango du. Izaki gautarra da, ikusmen eta entzumen urria duen arren, sudur oso garatua dauka eta usaimen zorrotza du, baina baita ere ukimena eta sudur inguruan dituen iletxoekin, uraren bibrazioak nabaritzeko gai da. Igerilari bikaina da, bost hatz ditu eta beraien artean, igelen antzeko mintzak igeriketa ahalbidetzeko (konbergentzia ebolutiboa…), habiak berriz, ibai ertzean egiten ditu, landarediaren artean.

Urtean kumaldi bat egiten du, 3-5 ume kumaldiko, arrak oso lurraldekoiak dira eta ibai ertzeko harrien gainean bere gorotzak uzten ditu lurraldea markatzeko.

Begiratu irudiari adi adi, agian inoiz ez baitugu gehiago ikusiko animalitxo hau gure ibaietan…

Zorionez edo zoritxarrez, ekonomia da gizarte mugitzen duena eta GUZTIA ekonomia bihurtzeko joera dugu, guztiari balio bat emanez eurotan. Auto batek, etxe batek, tren batek zenbat balio duen jakitea erraza da, baina zenbta balio du zuhaitz batek, laku batek, erreka batek?????

Sarritan saiatu dira berauei prezio bat ipintzen, baina gaur arte ezinezkoa zen, gaur arte, kontzeptu berri hau agertu zen arte: EKOSISTEMEN ZERBITZUAK.

Kontzeptu berri honek, ekosistemei PREZIO bat ipini die, orain badaukagu jakitea, gure alboko basoak zenbat diru ematen duen eta ez soilik egurretan, baizik ematen dizkigun zerbitzuetan. Kalkulatzea erraza da eta modu simple honetan egiten da: burutzen duten funtzioa gizakiak egingo balu, kostatuko litzatekeena. Adibide bezala, ikus dezagun ibai bat.

Ibai batek bere bidean zehar bere ura garbitu egiten du, bertan dagoen materia organikoa degradatuz eta birziklatuz. Kilometro batean ibai batek urtean garbitzen duen ura, depuradorarik oberenak urtebetean garbitzen duenaren hirukoitza da. Beraz…. depuradora honen balioa bider hiru egin eta ibaiaren prezioa daukagu KILOMETRO BATEAN.

Konturatuko zinetenez… ekositemek ASKO balio dute, onura ASKO ematen dituztelako. Honela, inoiz baten batek baso bat egurretarako moztu nahi badu, kalkulatu dezala lehenik basoak ematen dituen ZERBITZUAK eurotan eta gero egurrak emango dizkion euroak, hor ikusiko da zer den errentagarriagoa.

Ekosistemek onurak eskeintzen dizkigute, gure esku dago onura hoiek hartzea edo uztea…

Irudia: www.monografias.com

Abiadura Handiko Trena, garraiorik “ekologikoena”, elektrizitate hutsez dabilen zizare luzea. Ez dauka mugarik, mendi, herri, lakuak… guztiak zeharkatzen ditu, guztiak desagertarazten ditu. Gaur egun pilpilean dagoen gaia dugu, munstro elektriko-ekologikoak, gure ingurua mehatxatzen du eta mehatxua errealitate bihurtutzeko probabilitateak, nahiko handiak dira.

Garraio ekologikotzat saltzen digute, baina ba al daki norbaitek zer den “ekologikoa”???

Energia elektrikoa EKOLOGIKOA omen da, zergatik?? Ba berau erabiliz ez dugulako CO2-rik ekoizten atmosferara. Egia! Energia elektrikoa sarritan zentral elektrikoetatik dator, zentral hauek, presa erraldoi bat eginez edo ibaiari emaria kenduz eratzen dute energia. Edo beste modu batera esanda, eremu handiak urpean utziz eta ibaiei bere fluxu naturala erabat nahastuz. Noski! Ez dugu CO2rik ekoiztu, baina milaka hektarea baso moztu eta urperatu ditugu, ibaietan aldaketak egin ditugu, ez bata eta ez bestea, ez dira SEKULAN lehengokoa izango. Baina ala ere, ekologikoak gara, ez baitugu CO2rik ekoizten.

Trenak, abiadura handikoa edo aldirikoa, ez du zuzenena CO2rik ekoizten, ekologikoa omen da! Berau eraikitzeko ordea apurtu ditugun baso, mendi, urmael, zingira, lurpeko ibaiak… zenbateko mina eragin dugu bioaniztasunean? Zenbat ikerketa biologiko egin dira AHT deritzo berdinezko zizarea eraiki eta martxan jartzeko? AHTaren bidea, nork diseinatu du? Zenabt impaktu analisi egin ditu? Bat, bi… zero?

Pentsatu, EKOLOGIKOA ez da CO2rik ekoizten ez duena. EKOLOGIKOA, ingurunea errespetatzen duena da, aurrez ikertzen duena da, bere erabakiak aldatzen dituena ingurunea kontutan hartuta eta ez irabaziko dituen milaka euroetan pentsatuz.

Bestalde energiarik ekologikoena?? Energi merkea, CO2rik ekoizten ez duena, momentuan kutxatzen ez duena… NUKLEARRA!